קיין איין איד אין כלל ישראל איז נישט געבליבן גלייכגילטיג צו די ביטערע טראגעדיע אין מירון.
כלל ישראל האט געוויינט! די ווייטאג האט געריסן! עס האט יעדן איינעם באטראפן און בארירט ביז צו די טיפסטע טיפענישן אבער יעדער פון אונז ווייסט אז ווי שטארק עס טוט וויי, ווי ביטער דער מעסער האט אריינגעשניטן אין אונז, וועט קומען דער טאג ווען מיר וועלן זיך צוזאמענעמען, די מינוטן ווען מיר וועלן עס פארדייען און צוריקגיין צום אמאל, צו אונזער טאג טעגליכער סדר היום, ערלויבן פאר די פרישע נייעס צו פארכאפן דער ארט פון די אלטע נייעס. יא, אזוי גייט די וועלט, אזוי האט עס השי"ת באשאפן.
אבער נישט יעדער 'קען' ווייטער גיין, נישט יעדער געניסט פון די 'לוקסעס' איבערצומישן דעם בלעטל...
די יונגע אלמנה, די יונגע יתומים, די וואס האבן פאלוירן א טאטע, א ליבליכער און איבערגעגעבענער מאן, דער הארץ פון די שטוב, זיי וועלן עס קיינמאל נישט פארגעסן, זיי קענען נישט איבערמישן די בלאט, פאר זיי האט די טראגעדיע אפגעשטעלט דאס לעבן אויף אייביג, גארנישט וועט שוין נישט זיין ווי אמאל.
געציילטע שעות פריער.....
"די ל"ג בעומר פון תשפ"א וועל איך קיינמאל נישט פארגעסן". האט ר' מרדכי יואל פעקטע געזאגט גוטמוטיג פאר זיינע חברים אויפ'ן באס.
"זיבן שעה א וועג קיין מירון! מיט פערד און וואגן נעמט שוין די וועג ווייניגער צייט....".
ווי נאר ער האט אראפגעטרעטן זיינע פוס אין מירון האט ער אנגעקלינגען זיין פרוי און איר דערציילט די בשורה אז ער איז נארוואס אנגעקומען קיין מירון. זי, פון איר זייט, האט אים מיטגעטיילט ווי וואויל די צוויי קליינע זענען געווען, אז זיי זענען גלייך איינגעשלאפן און אז יעדער ליגט שוין באקוועם אין איר בעטל, צוגעדעקט מיט א דאכענע.
שפעטער, ווען ער איז שוין געווען אויבן אויפ'ן בארג, האט ער געקלינגען און דערציילט וואו ער געפונט זיך יעצט. די צוויי האבן זיך געווינטשן א גוטער נאכט, זי האט זיך געגרייט צו גיין שלאפן.
א געמיטליכער נאכט שלאף האט זי געהאט. אין איר טיפסטן חלום איז איר נישט איינגעפאלן די ביטערע מציאות אז זי האט זיך געלייגט ביינאכט שלאפן מיט א מאן און צופרי איז זי שוין געווען אן אלמנה....
ארויסגייענדיג פון בנין, איין צו קויפן עפעס אויף שבת, האט זי באמערקט אז עפעס רוישט זיך, עס טומעלט זיך מער ווי נארמאל. זי האט געהערט די ביטערע נייעס, אבער אויך דעמאלטס, האט זי נישט געגלייבט אז זי איז אויף די ליסטע.
גלייך, ביים אהיימקומען, האט זי אריינגעקלינגען אין איר מאנ'ס פריוואטער סעליולער טעלעפאן, אבער אין קול ואין עונה, קיין איינער ענטפערט נישט.
פון אירע שכנים האט זי געהערט אז די סערוויס אין מירון איז שווער, אז טויזנטער זענען געשטראנדעט אויפ'ן בארג, זי האט זיך געטרייסט אז אט אט וועט ער קלינגען, ער וועט איר זאגן וואו ער געפונט זיך אין די רגע, אבער ווען דער לאנג דערווארטעטע טעלעפאן איז אנגעקומען, ווען די שעות זענען פארביי, האבן נעסטלעך פון זארג אנגעהויבן זיך אריינ'גנב'נען אין איר הארץ.
זי האט געמאכט עטליכע טעלעפאנען. זי האט זיך נאכגעפרעגט ביי די אינגעלייט וואס זענען געפארן מיט אים אינאיינעם. יעדער איז שוין צוריק געווען נאר ער.... ער איז נישט דא!
רבוש"ע וואו איז מיין מאן? וואו געפונט זיך יעצט דער טאטע פון מיינע קינדער? איז זי געווארן אויסערזיך פון זארג.
זי האט זיך געטרייסט אז נאך אביסל און ער וועט שוין קלינגען! נאך א טראפ און זי וועט הערן א גוטע בשורה, די פחדים וועלן זיך אויסלאזן מיט שרעק, דערווייל האט זי זיך אנגעהויבן גרייטן צום שבת, פון פריזער האט זי ארויסגענומען אן עוף, עס אויפגעלאזט און אנגעהויבן שיילן די קארטאפל און דאן....
דאס איז עס! דיין מאן! די טאטע פון די קינדער וועלכער האבן ניטאמאל געקענט דעם טאטן – איז מער נישט דא!
"טאטע אין הימל וואס וועט זיין?". האט זי אויפגעהויבן אירע פארטרערטע אויגן צום הימל און מצדיק געווען אויף זיך דעם דין.
ווער ווי זי האט נאך געוואוסט אז ער איז געווען אלעס פאר איר! זיין געטריישאפט האט נישט געוואוסט קיין גרעניץ. ווען ער האט געהאט א רגע צייט האט ער געהאלפן, האט ער זיך אפגעגעבן מיט די קינדער.
שווער, זייער שווער, האט ער זיך געמוטשעט אויף פרנסה. וועלענדיג בלייבן לערנען, כאטש א האלבער טאג, איז ער אויפגעשטאנען אין די פריע טאג'ס שעה'ן און געארבעט א זייטיגער ארבעט, אלעס ער זאל נאכמיטאג זיצן איבער די גמרא!
קיינמאל האט ער איר נישט מיטגעטיילט מיט זאכן וואס האבן געהאט צו טון מיט געלט זאכן. עס איז אלעמאל געווען ער ווער עס געהאנדלט מיט דער לענדלאורד, מיט די בילל'ס, מיט די לעקטער און געז, מיט די גראסערי, ווען ער האט אינזינען אז זי זאל האבן א רואיגער קאפ צו קענען דערציען די קינדער.
שבת קודש קומט צוגיין...
פייפעריי האט זיך געהערט אין גאס.
צייכענעס אז דער שבת קודש איז שוין דא! די ערשטע שבת אן איר מאן. זי וויל וויינען, זי וויל קלאגן, אבער עס איז שבת היינט....
א ווייסער ליילעך ווערט אויסגעצויגן אויפן טיש, די שטריימל פושקע איז פול, די שבת טלית איז אין שאפע, די בעכער איז ליידיג, די וואך וועט דער טאטע נישט אהיימקומען צו מאכן קידוש.
"ווען קומט טאטי אהיים?". וויל די קליינע וויסן.
זי פארשטייט נישט פארוואס מאמי מאכט די וואך קידוש?
זי איז צו קליין צו פארשטיין! איי צי וועט זי בכלל געדענקען איר טאטע.
ויהי נועם נשבת שבת!
מוצאי שבת קומט צוגיין. נאך א גאנצער שבת פון איינגעהאלטענקייט פלאצט עס אויס, די הערצער רייסן, ווער קען צוקוקן אזא צער? אזא טיפער ווייטאג? די קליינע קינדער בלייבן ביים שכן, די גאנצע קהילה קומט זיך צוזאם, אלע זענען באבל, די טרערן, די יללות שפאלטן די הימלען, יעדנס הארץ איז צובראכן, מען האפט אז אט אט קומט משיח צוגיין, אבער די צייט איז נאכנישט אנגעקומען.
אין די קומענדיגע טעג קומען אלע מנחם אבל זיין. יעדער דערציילט און רעדט איבער זיין ערליכקייט, זיין ריינקייט, זיין זיידענקייט, מען איז מנחם, מען טרעפט א טרייסט, אבער אויף ווילאנג?
די טירן שליסן זיך. דער פלייץ פון מנחמים שטעלט זיך אפ, עס בלייבט נאר איין זאך, עס בלייבט נאר איר מיט די קינדער?
די צער איז שרעקעדיג! איר מאן קענען מיר נישט צוריקברענגען אבער מיר מוז'ן פארמיידן פון איר די צער, זאל זי כאטש נישט טראגן די דאגה פון פרנסה, די עול פון צאלן רענט, די שכר לימוד פאר די קינדער, מען מוז איר העלפן! עס ליגט אויף אונז.
טייערע אידן! מיר ווענדן זיך צו אייך העלפט די צובראכענע אלמנה! די קליינע יתומים! מיר זענען דא אין איר נאמען און מיר בעטן אייך מכל הלב דערהערט איר וויי געשריי – איר ווייטאג איז די ווייטאג פון כלל ישראל אבער דער מינימום וואס מיר קענען טון איז איר שטעלן אויף די פוס! כאטש, דאס זאל זי פארשפארן!
רופט'ס ענק אן ווארעם און בשכר זה זאלט איר קיינמאל נישט וויסן פון קיין צער! און בשכר זה אז איר וועט שטארקן די אלמנה וועט אייך השי"ת אויך שטארקן און טרייסטן און משפיע זיין שפע רב וכל טוב סלה
Not a single yid was unaffected by the tragedy in Meron.
We wept, we ached and our hearts bled.
But we all know that as painful as it is, a day will come when we will pull ourselves together and allow our daily lives to continue.
That is the way of the world; the way we were created. We forget and we move on.
But not everybody can move on.
Not everyone has the luxury of turning the page.
The young almanah. The innocent yesomim. The children who lost a father - a loving and caring husband, the heart of their home.
They will never forget.
For them, life will never be the same.
Several hours earlier…
“Lag Be’omer of 5781 is one I’ll never forget”.
These were the words of Reb Mordche Yoel Fekete z”l, said to his friends on the bus on the way to Meron.
“Who ever heard of the journey to Meron taking 7 hours? It might have been quicker to come via horse and wagon!”
Upon arriving in Meron he called his wife to tell her that he finally reached his destination.
She shared that their two young children were sound asleep, and everything was OK at home.
When Reb Mordche Yoel reached the tziyon he called his wife again to update her and wish her a good night.
She went to sleep, fully expecting to see her husband in the morning.
And not in her wildest dreams could she imagine how her life would be overturned by tragedy.
She didn’t know then that come morning, she would be an almanah; her children pitiful orphans.
In the morning, she went shopping for Shabbos and noticed there was a hullabaloo.
People were talking, whispering, crying.
She heard the news but it didn’t occur to her that she would be one of the affected families.
She came home and tried calling her husband, to no avail.Didn’t someone say that the network in Meron was down and thousands were stuck there?
As the hours passed with no news from her husband, she started to worry. Then she tried not to panic.
She called her husband's friends who had travelled with him to see if they knew of his whereabouts.
But they didn’t.
“Maybe he’s injured?” she thought to herself, attempting to remain calm.
She tried to distract herself by cooking her food for Shabbos, but then the dreadful phone call came.
The news that would change her life forever.
The request to come and identify the body of her dear husband.
“Tatte in himmel!” she cried. “What will be with my young children?”
She raised her eyes to the heavens and accepted the decree.
But who if not the bereft widow could know what awaits her…?
That her devoted, loyal husband would no longer be there for her, for their children.
Parnassah was never easy for the Fekete family.
Reb Mordche Yoel wanted to stay in kollel at least for half the day, and therefore, he awoke extremely early to work at a side job and bring home some money.
The entire financial responsibility rested on his shoulders, and he never burdened his wife with concerns about bills or finances.
He wanted her to be able to raise the children without worry.
Shabbos Kodesh.
The siren indicating that the Shabbos Queen was about to make her appearance.
The setting sun heralding the first Shabbos without her husband.
She wants to weep, but Shabbos!
She spreads a white tablecloth on her modest table, the filled shtreimel box sitting painfully on the shelf.
The tallis in the tallis bag, the empty becher. The empty seat.
This week, there is no father who will come home to make kiddush.
“When is Tatty coming home?” her young daughter asks.
She doesn’t understand why this week, Mummy is making kiddush. She is too young to comprehend. She may even be too young to remember her father.
Motzei Shabbos.
After a Shabbos where she tried to control her emotions, the dam finally burst.
Sobs wracked her body, sorrow everywhere.
Who can watch the raw suffering of a young almanah?
Her tears pierce the sky; her pain raw, her heart broken.
The two young children are with a kind neighbour, and the entire community join together in grief and mourning. They are united in sorrow, and they daven that Moshiach should come and alleviate all the pain and suffering.
The shiva passes in a blur. People come and talk of his erlichkeit, his purity, his mentchlichkeit.
They try to console her. Support her and comfort her.
But for how long?
The doors close and the steady stream of visitors come to an abrupt halt.
And all that remains are a young almanah together with her two little children.
And a gaping void in their lives.
Their father is no longer here.
There is so much we feel, but only one thing we can do.
No, we cannot bring Reb Mordche Yoel back to them.
But we can alleviate their financial burden. We can help them by donating to their cause, to help them pay for rent and groceries and tuition.
Dear kind hearted yidden!
We turn to you to help the broken almanah and the young yesomim. We are requesting help on her behalf, and we beg you to help out.
Hear her call for help, as her pain is Klal Yisroel’s pain.
The minimum we can do is help her financially. At least she shouldn’t have to worry about money…
Please respond generously and in this zechus may you never know of any tzar.
May Hashem always bentch you and your family with everything you need.
